XIRR nedir? Düzenli yatırımda gerçek getiri nasıl hesaplanır?

18 Eki 2026 · 4 dakikalık okuma

Portföyüne bakıp "yüzde kaç kazandım?" diye sorduğunda çoğu uygulama ya da tablo basit bir hesap yapar: bugünkü değer ÷ yatırdığın toplam para. Her ay para ekleyen biri için bu hesap yanıltıcıdır. Bu yazıda nedenini ve daha doğru bir ölçü olan XIRR'ı anlatıyoruz.

Basit getiri neden yanıltır?

Basit getiri, paranın ne kadar süre yatırımda kaldığını hesaba katmaz. Ocak'ta yatırdığın para on iki ay çalışmıştır, Aralık'ta yatırdığın para birkaç gün. İkisini aynı kefeye koyunca getiri olduğundan düşük görünür. Tersine, uzun süre önce yatırılan paranın yıllar içinde yaptığı getiri de tek bir yüzdeye sıkışınca "kaç yılda?" sorusu cevapsız kalır.

XIRR nedir?

XIRR (genişletilmiş iç verim oranı), her para giriş ve çıkışının tarihini dikkate alarak bulunan yıllık getiri oranıdır. Şu soruyu cevaplar: "Paramı bu tarihlerde yatırıp bugünkü değere ulaşmam için yıllık yüzde kaç getiri elde etmem gerekirdi?" Excel ve Google Sheets'te aynı adlı bir fonksiyon olarak da bulunur.

Basit hesapla getiri %15: ₺20.000 yatırılmış, ₺23.000 olmuş. Ama ikinci ₺10.000 yalnızca altı ay yatırımda kaldı. Tarihleri hesaba katan XIRR bu örnekte yıllık yaklaşık %20,3 çıkar. Yani paran, yatırımda kaldığı süre boyunca yıllık bu hızla büyümüş.

XIRR'ı okurken

• Yıllık bir orandır. Bir yıldan kısa sürelerde küçük hareketleri büyük gösterebilir; bir ayda %2 kazanç yıllığa çevrilince %25'in üstüne çıkar. Bu yüzden kısa dönemde o dönemin kendi getirisine bakmak daha anlamlıdır.
• Enflasyonu içermez. %60 yıllık getiri, enflasyon %50 ise alım gücünde çok daha küçük bir artış demektir. Bunun için reel getiri yazısına bakabilirsin.
• Tarihler doğru olmalı. Alış ve satışların tarihi yanlış girilirse sonuç da yanlış olur.

Birikta getiriyi nasıl hesaplıyor?

Birikta portföy getirisini XIRR ile hesaplar: her alış ve masraf o gün cepten çıkan para, her satış ve gelir cebe giren para, bugünkü değer de bugün cebe girecek para sayılır. Bir yıldan kısa geçmişte yıllığa çevirmez, o dönemin getirisini gösterir. Fiyatı ya da maliyeti bilinmeyen varlıklar hesaba katılmaz. Portföy sayfasındaki "Nasıl hesaplandı?" bağlantısı bunu uygulama içinde de anlatır.

Her ay para ekleyerek biriktiriyorsan, getirini elle hesaplamak yerine Birikta'da planını kurup alışlarını işaretleyebilirsin; getiri her alışın tarihine göre kendiliğinden hesaplanır.