Reel getiri nedir? Portföyünü enflasyonla nasıl karşılaştırırsın?
18 Eki 2026 · 4 dakikalık okuma
Portföyün bir yılda %40 büyüdüyse bu iyi bir sonuç mu? Cevap, aynı yılda fiyatların ne kadar arttığına bağlı. Yüksek enflasyon dönemlerinde yatırımın gerçek başarısını görmek için getiriyi enflasyonla karşılaştırmak gerekir. Buna reel getiri denir.
Nominal ve reel getiri
- Nominal getiri: Paranın TL olarak ne kadar arttığı. ₺100.000 ₺140.000 olduysa %40.
- Reel getiri: Aynı paranın alım gücünün ne kadar arttığı. Yani enflasyondan arındırılmış getiri.
Reel getiri, iki oranın farkı değildir. Doğru hesap şöyle:
Reel getiri = (1 + nominal getiri) ÷ (1 + enflasyon) − 1
| Nominal getiri | Enflasyon | Reel getiri |
|---|---|---|
| %40 | %30 | +%7,7 |
| %40 | %40 | %0,0 |
| %40 | %50 | −%6,7 |
| %60 | %30 | +%23,1 |
%40 kazanç, %50 enflasyonda aslında alım gücü kaybıdır. Basitçe "40 − 50 = −10" demek de yanlış olur; doğru sonuç yaklaşık −%6,7'dir. Oranlar büyüdükçe bu fark açılır.
Hangi enflasyonla karşılaştırmalı?
En yaygın ölçü, TÜİK'in açıkladığı tüketici fiyat endeksidir (TÜFE). Eylül 2025 ile Eylül 2026 arasında TÜFE %29,7 arttı: o gün ₺100.000 ile alınan sepeti almak için bugün yaklaşık ₺129.732 gerekiyor. Kendi harcama sepetin TÜFE'den farklı olabilir; kira ya da gıda ağırlıklı harcıyorsan senin hissettiğin enflasyon daha yüksek ya da düşük olabilir.
Sadece enflasyon değil, alternatiflerle de karşılaştır
Reel getiri "paran eridi mi?" sorusunu cevaplar. Bir de "başka bir şey yapsaydım ne olurdu?" sorusu vardır. Aynı parayı dolarda, gram altında ya da bir endekste tutsaydın ne olurdu, buna da bakmak portföyünün nasıl gittiğini daha iyi anlatır.
- Geçmişteki bir tutarın bugünkü karşılığını görmek için enflasyon hesaplayıcısı.
- Her ay düzenli yatırımı enflasyonla karşılaştırmak için düzenli yatırım hesaplayıcısı.
- Getirinin kendisini doğru hesaplamak için XIRR yazısı.
Birikta'da karşılaştırma
Birikta'nın portföy sayfasındaki karşılaştırma kartı, kendi portföyünün getirisini aynı dönemde dolar, gram altın, BIST 100 ve enflasyonla yan yana gösterir. Para ekleyip çıkardığın tarihler hesaba katılır; böylece "enflasyonu yendim mi?" sorusunun cevabını tek bakışta görürsün. Ücretsiz başla