Düzenli yatırım nedir? Maliyet ortalaması nasıl çalışır?

17 Eki 2026 · 5 dakikalık okuma

Düzenli yatırım, belli bir tutarı belli aralıklarla, çoğunlukla her ay, aynı yatırım aracına yatırmaktır. Maaş her ay geldiği için çoğu kişi zaten farkında olmadan böyle biriktirir: ay başında bir miktar altın alır, döviz bozdurur ya da bir fona para ekler. Bu yazıda düzenli yatırımın nasıl çalıştığını, "maliyet ortalaması" denen etkiyi, sınırlarını ve gerçek verilerle geçmiş beş yılda neye dönüştüğünü anlatıyoruz.

Maliyet ortalaması nasıl çalışır?

Her ay aynı tutarla alım yaptığında fiyat düşükken daha çok, fiyat yüksekken daha az birim alırsın. Bu yüzden bir birimin sana ortalama maliyeti, alım yaptığın günlerdeki fiyatların ortalamasından yüksek olmaz; fiyat dalgalandıkça bu fark senden yana açılır. İngilizcede buna "dollar cost averaging" denir.

Üç ayın fiyat ortalaması ₺83,33 ama sen 40 birim için ₺3.000 ödedin: birim başına ₺75. Fiyatın düştüğü ay aynı parayla iki kat birim aldığın için ortalama maliyetin aşağı çekildi.

Neden işe yarar?

• Zamanlama derdini azaltır. "Şimdi mi alsam, düşmesini mi beklesem?" sorusu her ay yeniden sorulmaz; plan bellidir.
• Alışkanlık olur. Yatırım, faturalar gibi ayın sabit bir kalemine dönüşür; harcamadan önce ayrılır.
• Duygusal kararları azaltır. Fiyatlar sert düştüğünde satma, sert çıktığında hepsini bir anda alma isteğine karşı bir dayanak olur.
• Küçük tutarla başlanabilir. Büyük bir birikimin olmasını beklemek gerekmez.

Sınırları neler?

• Getiri garantisi vermez. Uzun süre değer kaybeden bir araca düzenli yatırım yapmak da zarar ettirir; maliyet ortalaması yalnızca alım fiyatını dengeler.
• Sürekli yükselen piyasada geride kalabilir. Elinde baştan bir birikim varsa ve fiyat hep yükselirse, hepsini ilk gün yatırmak çoğu zaman daha çok kazandırır. Düzenli yatırımın asıl avantajı, parası zaten her ay gelen biri için alışkanlık ve disiplindir.
• Masraflar birikir. Her alımda komisyon, makas (alış-satış farkı) ya da işlem ücreti varsa küçük ve sık alımlarda bunlar getiriyi belirgin şekilde azaltabilir.
• Enflasyonu unutma. Türkiye'de paranın değeri hızla eridiği için bir yatırımın "kazandırıp kazandırmadığına" enflasyonla karşılaştırarak bakmak gerekir.

Gerçek verilerle: son beş yılda her ay ₺2.000

Ocak 2021’den beri her ay ₺2.000 yatırılsaydı toplam ₺138.000 yatırılmış olurdu. Bu paranın Eylül 2026 sonunda alım gücünü koruması için ₺467.281 etmesi gerekiyordu. Her ay aynı tutarla alınan varlıkların Eylül 2026 sonundaki değeri:

Aynı dönemde bazı araçlar enflasyonun üstünde, bazıları altında kaldı; TL'yi kenarda tutmak ise alım gücünün büyük kısmını kaybettirdi. Farklı bir tutar ya da başlangıç ayı denemek için düzenli yatırım hesaplayıcısını kullanabilirsin; bir tutarın bugünkü karşılığını görmek için de enflasyon hesaplayıcısı var.

Düzenli yatırıma nasıl başlanır?

• Tutarı belirle. Ay sonunu zorlamayacak, her ay sürdürebileceğin bir tutar seç. Küçük başlayıp sonra artırmak, büyük başlayıp bırakmaktan iyidir.
• Aracı seç. Altın, döviz, fon ya da hisse; neye yatırım yapacağına sen karar verirsin. Birden fazla araca bölmek de bir seçenek.
• Günü sabitle. Maaşın yattığı günden birkaç gün sonrası gibi, her ay aynı gün.
• Takip et. Hangi ay yaptın, hangi ay atladın, birikimin ne kadar oldu; bunları bir yerde gör.

Birikta tam bunun için var: aylık planını kurarsın, son tarihten önce hatırlatma alırsın, yaptığında işaretlersin ve portföyünü enflasyon, dolar ve altınla karşılaştırırsın. Ücretsiz; ilk planını kurmak birkaç dakika sürer.